Những đồ uống có cồn khi được sử dụng đúng đều tạo ra cho con người khả năng phi phàm, tạo ra hội lễ. “Chè tam, rượu tứ”, bốn người ngồi uống nước bình thường đã tốt nhưng bốn người có thêm một cút rượu thì là ngày lễ, là sự kiện quan trọng trong giao tiếp của con người.

Quan trọng là cần có cái nhìn đúng đắn về các loại đồ uống, đặc biệt là đồ uống có cồn. Chúng ta hay nhìn rượu bia dưới góc độ quá đà. Thực chất nguyên nhân không phải của rượu bia mà nguyên nhân chính là thái độ của người sử dụng rượu bia không đúng. Chẳng hạn, các bác sĩ khi nhìn rượu bia phải nhìn ở góc độ tìm ra những phương thức để uống rượu bia tốt hơn cho sức khỏe, chứ không phải mọi căn bệnh đều do rượu bia.

Trong cuộc sống mọi thứ tồn tại đều có lý do, làm cho cuộc sống con người phong phú vì có đủ mọi khía cạnh. Khi nhìn sự phát triển của đồ uống Việt Nam cần phải có góc nhìn đúng của các cơ quan quản lý và các bộ phận trong xã hội, tạo nên văn hóa đời sống. Xác đinh thái độ đúng đắn với đồ uống Việt Nam, đặc biệt là đồ uống có cồn sẽ xác định được thái độ với xã hội và sự phát triển của đất nước.

Trong cuộc sống, muốn xây dựng những thói quen tốt phải có kỷ cương. Do đó, bên cạnh việc xây dựng các chính sách quản lý cần có cơ sở hạ tầng thích ứng. Việc uống rượu, bia là một thú vui chính đáng của con người. Vậy làm sao để thú vui chính đáng đó không trở thành thói hư tật xấu, không là “con dao 2 lưỡi” với người sử dụng là việc không chỉ của người sản xuất rượu bia mà còn của những người xây dựng cơ sở hạ tầng của xã hội cần quan tâm.

Thực tế từ khi có quy định xử phạt vi phạm hành chính với người uống rượu bia lái xe thì tỷ lệ người uống rượu bia giảm đi nhưng tỷ lệ các vụ tai nạn giao thông do uống rượu bia giảm đi hay không còn chưa rõ ràng. Trong khi đó, điều thấy rõ nhất là thu nhập của ngành kinh doanh rượu bia suy giảm. Vậy, vấn đề hiện nay là làm sao để tỷ lệ người uống rượu bia không lái xe tăng lên nhưng kinh doanh không suy giảm. Vấn đề này cần sự góp sức của nhiều bộ phận trong xã hội. Cần gia tăng chất lượng giao thông công cộng, tạo thuận lợi cho người uống rượu bia sử dụng dịch vụ về nhà an toàn phù hợp với khả năng tài chính của phần lớn người tiêu dùng.

Không nên tuyên truyền rượu bia ở góc độ có hại. Việc uống rượu, bia vào buổi chiều là một giải pháp giải tỏa stress rất tốt, đảm bảo sức khỏe tinh thần. Hiện nay chúng ta thường quan tâm đến sức khỏe thể chất mà ít quan tâm đến sức khỏe tinh thần. Cần phải có những công trình nghiên cứu về tác dụng của việc uống rượu bia ở mức độ vừa phải đến sức khỏe tinh thần của dân tộc.

Dưới góc độ của một nhà thơ, tôi thấy rằng uống rượu bia ở mức độ đủ, đều đặn, theo đúng thể trạng của từng người sẽ có tác dụng củng cố sức mạnh tinh thần. Nếu không có bia, rượu, đất nước có thể sẽ mất nhiều thi sĩ, họa sĩ, nhạc sĩ nổi tiếng. Từ đó cho thấy việc quản lý không chỉ có cấm, xử phạt mà cần nâng cao, củng cố sức khỏe tinh thần và thể chất của con người, không gây ra những hệ lụy văn minh, không vi phạm các quy định pháp luật. Cần củng cố xây dựng văn hóa uống rượu bia để người Việt được lợi hơn từ ngành rượu, bia, nước giải khát cũng như ngành đồ uống được phát triển lành mạnh.

Để quản lý vấn đề này, một mặt cần thắt chặt các biện pháp quản lý bằng pháp luật, mặt khác tạo điều kiện xây dựng cơ sở hạ tầng tốt hơn về mọi mặt để người uống rượu, bia không lo lắng sẽ vi phạm quy định bị cấm.

Từ lâu, khẩu hiệu “Tiên học lễ, Hậu học văn” được phổ biến trong các trường học. Lễ là cách ứng xử trong cộng đồng. Cần thiết phải có lễ giáo dục cách ứng xử trong gia đình, cộng đồng, làng xóm… ngay từ khi bắt đầu đến trường học. Nhiều người bản chất là tốt nhưng không biết cách ứng xử trong xã hội, vi phạm nhiều điều cấm kỵ trong đời sống cộng đồng. Trong việc uống bia rượu cũng vậy, rất nhiều người tốt nhưng chưa biết cách ứng xử, lạm dụng... Đồng hành với việc giáo dục văn hóa uống đối với đồ uống có cồn cần gia tăng lễ giáo trong xã hội.

Nhà thơ Hồng Thanh Quang