Đường vào bản Cỏi

Tạm biệt mảnh đất Lâm Thao hiền hòa nơi tôi sinh sống, tôi hướng về miền sơn cước xanh thẳm với “tour du lịch tự túc” Đồi chè Long Cốc - Vườn quốc gia Xuân Sơn (thuộc huyện Tân Sơn cũ của tỉnh Phú Thọ) mà tôi đã lên kế hoạch ấp ủ từ lâu. Nơi đây không chỉ sở hữu vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ hay những món ngon mang đậm hơi thở của đất và rừng, đây còn là điểm hẹn hội ngộ của tôi và những người bạn thân đã lâu ngày không gặp...

Đồi chè Long Cốc vào buổi sáng 

5 giờ sáng, tôi khởi hành hướng về Tân Sơn khi không gian còn mờ ảo. Sợ lạc giữa những lối mòn vào bản, tôi chọn đồi chè Long Cốc làm điểm hẹn bạn cho chắc chắn. Giây phút gặp lại, một cái bắt tay thật chặt và những nụ cười rạng rỡ tan trong nắng sớm đã xua tan mọi mệt mỏi trong tôi. Sau cái ôm nồng ấm, các bạn dẫn tôi lên đồi chè tham quan. Lúc này bình minh vừa hé, tấm màn sương mờ ảo bắt đầu tan dần, để lộ ra khung cảnh kỳ vĩ đến ngỡ ngàng. Những “ốc đảo” chè xanh mướt, tròn trịa như những chiếc bát úp khổng lồ, xếp lớp, trôi bồng bềnh giữa biển mây. Tất cả hòa quyện, vẽ nên một bức tranh sơn thủy hữu tình, tạo nên một “vịnh Hạ Long trên cạn” thực sự làm say lòng người lữ khách. Chúng tôi cùng nhau tản bộ trên những lối mòn nhỏ quanh co, hít hà mùi nhựa chè tươi mới, cảm nhận sự giao thoa tuyệt vời giữa thiên nhiên và bàn tay cần mẫn của biết bao con người. Bạn tôi chỉ tay về phía những cô gái Mường đang thoăn thoắt hái chè, giải thích cho tôi nghe về quy trình chế biến, về cách tạo nên hương vị trà đặc trưng của vùng đất Tổ.

Suối ở Xuân Sơn

Tham quan đồi chè xong, một người bạn nhà gần nhất đồi chè đã chủ động đề nghị chúng tôi về thăm ngôi nhà sàn ấm cúng của mình. Giữa gian nhà rộng rãi, mâm cơm trưa đã được chuẩn bị sẵn sàng, bày biện tinh tế với những đặc sản núi rừng. Tâm điểm của mâm cơm là món thịt chua trứ danh. Bạn tôi tự hào giới thiệu đó là món ăn do chính tay mẹ bạn chế biến, từ thịt lợn lửng nuôi bộ ngay trong vườn nhà. Những sợi thịt được thái chỉ, thấm đẫm thính ngô rang vàng, thơm lừng mùi nắng và gia vị truyền thống, được gói ghém trong lá sung, lá nhội. Khi thưởng thức, vị chua thanh của men lá rừng, vị béo bùi của thịt và thính, vị chát nhẹ của lá rừng tạo nên một dư vị khó quên. Đó có lẽ là hương vị của sự chắt lọc, của quá trình dựng xây và gìn giữ bản sắc quê hương qua bao thế hệ con người nơi đây.

Gà nướng ở Vườn quốc gia Xuân Sơn

Cuộc vui càng thêm nồng ấm hơn khi chúng tôi cùng nhau quây quần bên ché rượu cần. Rượu men lá được ủ từ gạo nếp nương, lá rừng, mang vị ngọt lịm đặc trưng. Trong tiếng cười nói rôm rả, tiếng vít cần tre nhịp nhàng, những câu chuyện cũ mới đan xen, thắt chặt thêm tình cảm anh em, bạn bè của chúng tôi.

Rời những nương chè xanh mướt, ngay buổi chiều hôm ấy, dưới sự dẫn dắt của những người bạn, tôi bắt đầu hành trình khám phá “trái tim” của Vườn quốc gia Xuân Sơn. Ngay khi bước qua cánh cổng rừng, một luồng không khí mát rượi, tinh khiết như sương sớm bao trùm lấy chúng tôi. Xuân Sơn lúc này hiện ra như một bức tranh thủy mặc khổng lồ, nơi những dãy núi đá vôi sừng sững đan xen với thảm thực vật tầng tầng lớp lớp xanh ngắt. Chúng tôi lội dọc những dòng suối trong vắt đến mức nhìn thấu từng viên sỏi cuội lấp lánh dưới đáy, lắng nghe tiếng chim rừng hót líu lo hòa cùng tiếng suối chảy róc rách như một bản giao hưởng của đại ngàn. Những hang động kỳ ảo như Hang Thổ Thần, Hang Na... mở ra trước mắt tôi với những nhũ đá lấp lánh, hình thù muôn hình vạn trạng, khơi gợi trí tưởng tượng về những huyền thoại xa xưa của vùng đất này.

Bia được ngâm dưới dòng nước mát ở Vườn quốc gia Xuân Sơn

Giữa cái nắng chiều oi ả, khi những giọt mồ hôi vừa thấm mệt sau quãng đường khám phá các hang động, các địa điểm hấp dẫn khác, chúng tôi dừng chân bên một phiến đá lớn cạnh dòng suối. Lúc này, các bạn tôi hì hục chuẩn bị bếp củi để chiêu đãi tôi món đặc sản gà nhiều cựa Xuân Sơn. Mọi người trêu tôi rằng : “Ngày xưa chỉ có vua chúa mới được thưởng thức món gà 9 cựa như trong truyền thuyết thôi đấy!”. Những chú gà này được nuôi thả tự nhiên trên đồi, đôi chân khỏe khoắn, thịt “ăn một lần là nhớ cả đời”. Để rút ngắn thời gian chuẩn bị, các bạn đã làm sạch và tẩm ướp gà bằng các loại gia vị đặc trưng của người Mường như hạt dổi, mắc khén ngay khi ở nhà. Tới đây, chúng tôi chỉ việc đem nướng trên than hồng. Nhìn những con gà vàng óng, mỡ chảy xèo xèo trên lửa, tỏa ra mùi thơm nồng nàn quyện cùng mùi khói củi, lòng tôi không khỏi háo hức. Trong lúc chờ gà nướng chín vàng trên bếp củi, cô bạn thân của tôi nhanh nhảu lội ngay xuống dòng nước trong vắt gần đó, thả những lon bia ngâm sâu vào những hốc đá.

Cuối cùng, giây phút mong chờ cũng đã đến. Chúng tôi trải bạt ngồi quây quần bên nhau, giữa khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ của Vườn quốc gia Xuân Sơn. Bữa tiệc ẩm thực mang đậm phong vị hoang sơ chính thức bắt đầu. Những lon bia đã ngâm dưới dòng suối được vớt lên. Cái cảm giác áp lòng bàn tay vào vỏ lon bia lạnh toát, còn vương lại những giọt nước suối tinh khiết, thật sự là một sự giải tỏa diệu kỳ. Tiếng “tạch” giòn tan khi bật nắp bia vang lên giữa sự tĩnh lặng của đại ngàn như một bản nhạc dạo đầu đầy phấn khích. Chúng tôi cùng nâng lon bia mát lạnh, bọt sủi trắng xóa, nhấp một ngụm dài để cái vị cay nồng, sảng khoái thấm đẫm từ đầu lưỡi xuống tận tâm can. Và sau đó, những miếng thịt gà nhiều cựa chắc nịch, ngon ngọt đậm đà, da giòn sần sật làm cho cả đoàn tôi ai cũng phải khen tấm tắc. Hương vị đặc trưng của gia vị núi rừng tẩm ướp khiến món ăn trở nên ấn tượng. Ăn kèm với đó là đĩa rau dớn nộm rừng - một loại rau chỉ mọc ở những nơi bờ suối ẩm ướt. Vị giòn ngọt, hơi chát nhẹ của rau dớn quyện với vị bùi của lạc rang và vị chua thanh của chanh rừng tạo nên một sự cân bằng hoàn hảo cho vị giác của bất cứ ai.

Đối với tôi, giây phút được “tận hưởng” miếng gà nướng thơm nức mũi, vừa nhâm nhi lon bia “ướp suối” mát lành, vừa nhìn ngắm ánh nắng cuối ngày xuyên qua kẽ lá, rải vàng trên mặt nước quả là một trải nghiệm du lịch khó quên. Sự kết hợp tinh tế giữa ẩm thực truyền thống và thức uống hiện đại, trong khung cảnh thiên nhiên hoang sơ ấy, tạo nên một cảm giác thi vị đến lạ lùng. Đó là khoảnh khắc chúng tôi tạm quên đi những lo toan phố thị để hòa mình vào nhịp đập của núi rừng Xuân Sơn, cảm nhận rõ rệt tình yêu và sự tự hào của những người bạn về mảnh đất quê hương mình. Giữa tiếng suối reo và làn gió rừng xào xạc, những lon bia mát lạnh ấy đã khiến câu chuyện của chúng tôi thêm phần rôm rả, nồng nàn. Mọi mệt mỏi dường như lúc này đã tan biến, chỉ còn lại sự ung dung tự tại để chúng tôi cảm nhận trọn vẹn cái tinh túy của đất trời và sự trân quý của tình bạn.

Có thể nói, hành trình khám phá những “ốc đảo” chè Long Cốc xanh mướt và đại ngàn Xuân Sơn của tôi đã chính thức khép lại, nhưng những dư vị mộc mạc của chuyến đi vẫn còn vẹn nguyên, len lỏi vào từng ngóc ngách trong ký ức tôi. Qua những trải nghiệm, tôi chợt nhận ra, hồn cốt của dải đất hình chữ S này đâu phải điều gì xa vời, mà chính là sự hòa quyện tuyệt vời giữa cảnh sắc thiên nhiên kỳ vĩ, chiều sâu văn hóa ẩm thực độc đáo và cái tình người nồng hậu, chân phương. Tôi tin chắc rằng, chính sự phát triển song hành của du lịch xanh bền vững và ẩm thực bản địa đậm đà hơi thở núi rừng sẽ là chất xúc tác mạnh mẽ để giúp bản sắc Việt ngày càng tỏa sáng. Đặc biệt, chính những giá trị này sẽ gieo vào lòng người lữ khách như tôi một nỗi niềm đau đáu mong ngày trở lại…

Tác phẩm tham gia Cuộc thi viết “Chia sẻ trải nghiệm du lịch của bạn với ẩm thực, đồ uống Việt”

Tác giả: Triệu Tuyết Nhung