Những con số đáng báo động

Chỉ trong tháng 12/2025 và đầu tháng 1/2026, lực lượng chức năng tại nhiều địa phương đã liên tiếp phát hiện, thu giữ số lượng lớn rượu bia không rõ nguồn gốc. Theo thông tin từ cổng thông tin Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), lực lượng Quản lý thị trường và Công an phát hiện 2.280 chai rượu nhãn chữ nước ngoài, không có hóa đơn chứng từ hợp pháp, nghi nhập lậu. Số lượng lớn rượu ngoại không rõ nguồn gốc, ghi nhãn tiếng nước ngoài, được cất giấu tinh vi tại một cơ sở kinh doanh ở phường Mỹ Hào vừa bị lực lượng chức năng tỉnh Hưng Yên phát hiện, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. Ngày 08/01/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên đã ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Đ.A.K, trú tại phường Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên, với tổng số tiền phạt 97,5 triệu đồng. Đồng thời, cơ quan chức năng áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, buộc tiêu hủy toàn bộ tang vật vi phạm là 2.280 chai rượu nhập lậu.

Tiêu hủy 2.280 chai rượu ngoại không rõ nguồn gốc tại Hưng Yên.
 

Chiều ngày 12/01/2026, Đội Quản lý thị trường số 9 (cơ động) phối hợp với các lực lượng chức năng đã tổ chức giám sát việc tiêu hủy tang vật vi phạm tại Công ty cổ phần Môi trường đô thị & Công nghiệp 11 (URENCO11), địa chỉ xã Đại Đồng, tỉnh Hưng Yên. Toàn bộ 2.280 chai rượu các loại đã được tiêu hủy triệt để, bảo đảm đúng quy trình, quy định về bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm.

Đáng chú ý, ngày 10/1/2026, Công an tỉnh Lào Cai phát hiện 2.260 lít rượu trắng không nhãn mác được chứa trong 17 chum sành tại một nhà kho, chủ hàng không có giấy phép kinh doanh, không chứng minh được nguồn gốc xuất xứ. Cũng tại Lào Cai, lực lượng chức năng phát hiện 880 lít rượu hương cốm không rõ nguồn gốc, không có giấy phép kinh doanh và hóa đơn, chứng từ hợp pháp.

Mới đây nhất, ngày 24/01/2026, trên tuyến Quốc lộ 9, Đội Quản lý thị trường số 8 phối hợp với Trạm Cảnh sát giao thông Đakrông – Công an tỉnh Quảng Trị kiểm tra, phát hiện phương tiện vận chuyển 105 chai rượu hiệu CAMPARI, loại 25% vol, dung tích 100cl/chai. Toàn bộ số rượu không có thông tin về ngày sản xuất, hạn sử dụng, không dán tem điện tử đối với rượu nhập khẩu, không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Vụ việc cho thấy, rượu ngoại không rõ nguồn gốc vẫn đang được vận chuyển lén lút qua các tuyến giao thông, sẵn sàng thẩm lậu vào thị trường tiêu dùng dịp Tết.

Không chỉ rượu, bia nhập lậu cũng ồ ạt thâm nhập thị trường. Tại TP.HCM, lực lượng chức năng phát hiện 3.230 thùng bia ngoại không nhãn phụ tiếng Việt, trị giá gần 700 triệu đồng, thông tin về xuất xứ, hạn sử dụng không rõ ràng.

Những con số này cho thấy, rượu bia giả, nhái và không rõ nguồn gốc không còn là hiện tượng nhỏ lẻ, mà đã trở thành vấn đề mang tính hệ thống, đặc biệt bùng phát vào dịp cao điểm cuối năm.

Thời gian qua, lực lượng QLTT tỉnh Vĩnh Long liên tục nhận được phản ánh từ người dân liên quan đến tình trạng lưu thông các sản phẩm bia giả, bia nhái trên thị trường. Lợi dụng nhu cầu tiêu thụ đồ uống có cồn tăng cao đột biến trong dịp Tết, các đối tượng đã tìm cách đưa hàng kém chất lượng vào tiêu thụ tại cả khu vực thành thị lẫn nông thôn, đặc biệt là tại các địa điểm tập trung đông người.

Đội Quản lý thị trường số 9 - Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lào Cai phát hiện 880 lít rượu hương cốm không rõ nguồn gốc.

Các sản phẩm bia giả này thường được dán nhãn mác mô phỏng tinh vi theo các thương hiệu nổi tiếng, có hình thức bên ngoài rất giống hàng chính hãng nhằm đánh lừa người tiêu dùng. Tuy nhiên, các chủ lô hàng thường không xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ hợp pháp.

Theo Chi cục QLTT tỉnh Vĩnh Long, trong tháng 1/2026, lực lượng đã kiểm tra 157 vụ, phát hiện vi phạm và đã xử lý 79 vụ, phạt hành chính gần 1,1 tỷ đồng, tang vật vi phạm trị giá hơn 1,4 tỷ đồng và hơn 5.300 bao thuốc lá điếu nhập lậu. QLTT chuyển cơ quan công an điều tra xử lý 1 vụ với 4.400 bao thuốc lá điếu nhập lậu. Ngoài ra, lực lượng QLTT tham gia các đoàn kiểm tra của địa phương, kiểm tra 39 vụ, phát hiện 7 vụ vi phạm…

Ở Thái Nguyên cũng có một số trường hợp sản xuất bia nhái có tên, hình ảnh, màu sắc na ná thương hiệu uy tín để đánh lừa người tiêu dùng theo kiểu lập lờ đánh lận con đen. Ở một số tỉnh, thành phố cũng có hiện tượng sản xuất bia lon với giá rẻ lạ thường, những người sản xuất bia chân chính cho rằng với chi phí sản xuất hiện nay thì không thể bán với giá rẻ hơn nhiều như vậy được, câu trả lời xin dành cho các cơ quan chức năng.

Mối nguy hiểm tới sức khỏe cộng đồng

Nguy hiểm hơn cả không nằm ở giá rẻ hay vi phạm hành chính, mà ở hậu quả khôn lường đối với sức khỏe người tiêu dùng. Thực tế nhiều năm cho thấy, thời điểm trước, trong và sau Tết, các bệnh viện thường xuyên tiếp nhận bệnh nhân ngộ độc rượu, thậm chí ngộ độc methanol nguy kịch.

Điển hình là vụ ngộ độc rượu tại Hải Phòng, khiến 7 người bị ảnh hưởng sức khỏe, trong đó 1 người tử vong. Các bệnh nhân đều uống rượu tự ngâm thảo dược trong một bữa tiệc gia đình. Kết quả xét nghiệm cho thấy mẫu rượu chứa tới 30,3% methanol, trong khi ethanol chỉ chiếm 1,84% – mức cực kỳ nguy hiểm, có thể gây mù lòa và tử vong.

Tại Đồng Nai, một nữ sinh rơi vào hôn mê sâu, co giật, suy hô hấp sau khi uống 350ml rượu không rõ nguồn gốc; các bác sĩ chẩn đoán ngộ độc methanol nặng. Ở Nghệ An, 6 người nhập viện trong tình trạng co giật, hôn mê, ngừng thở sau khi uống rượu ngâm, nguy cơ để lại di chứng lâu dài. Những vụ việc đau lòng này cho thấy, chỉ một bữa tiệc, một chai rượu “quen người cho”, “tự ngâm”, “rượu quê” cũng có thể trở thành ranh giới sinh – tử nếu rượu đó có chứa methanol (cồn công nghiệp) cao.

Cảnh báo và khuyến nghị trước thềm năm mới

Dịp cận Tết, rượu trắng, rượu ngâm thảo dược được bày bán công khai tại các cửa hàng tạp hóa, quán ăn, thậm chí rao bán tràn lan trên mạng xã hội, chỉ cần vài thao tác tìm kiếm là có thể đặt mua. Tâm lý chuộng hàng rẻ, tin vào “rượu nhà nấu”, “quen biết” cùng sự thiếu cảnh giác của người tiêu dùng đã vô tình tiếp tay cho rượu bia kém chất lượng len sâu vào đời sống.

Trước thực trạng đáng báo động này, các bác sĩ và cơ quan chức năng khuyến cáo người dân chỉ sử dụng rượu bia có nguồn gốc rõ ràng, được sản xuất, lưu thông hợp pháp, tuyệt đối không dùng cồn công nghiệp (methanol) hay rượu không nhãn mác. Trẻ em, người chưa thành niên, phụ nữ có thai tuyệt đối không được sử dụng rượu bia. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau đầu, nôn ói, chóng mặt, mờ mắt, khó thở sau khi uống rượu, cần đến ngay cơ sở y tế để được cấp cứu kịp thời; những người cùng uống cũng cần được theo dõi dù chưa có triệu chứng.

Tết là thời khắc sum vầy, là niềm vui đoàn tụ. Đừng để những chai rượu không rõ nguồn gốc biến niềm vui ấy thành nỗi ám ảnh. Sự tỉnh táo và hiểu biết của người tiêu dùng, cùng với kiểm soát chặt chẽ của cơ quan chức năng, chính là “lá chắn” quan trọng nhất để mỗi gia đình đón Tết an toàn, trọn vẹn.

Hồ Điệp