Tới năm 2003, với Quyết định số 95/2003/QĐ-BNV của Bộ Nội vụ đã chính thức cho phép thành lập Hiệp hội Rượu - Bia - Nước giải khát Việt Nam, sau này đổi tên thành Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam cho phù hợp với điều kiện thực tế.

Có thể coi Quyết định số 95 là “giấy khai sinh” ra đời VBA với tư cách là một tổ chức có pháp nhân chính thức dưới sự quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ. Đó là một tổ chức xã hội - nghề nghiệp của các doanh nghiệp và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất - kinh doanh, dịch vụ liên quan đến ngành Bia - Rượu - Nước giải khát trên phạm vi cả nước. Là một tổ chức đại diện ngành Đồ uống Việt Nam để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp trong ngành, giúp các cơ quan quản lý nhà nước chủ yếu thuộc Bộ Công nghiệp trước đây, nay là Bộ Công Thương trong việc thu thập ý kiến xây dựng các quy hoạch phát triển ngành, các tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, thúc đẩy sự hợp tác giữa các doanh nghiệp. Đặc biệt, Hiệp hội đóng vai trò là “cầu nối” giữa các doanh nghiệp hội viên với các cơ quan quản lý nhà nước, tham gia góp ý kiến với các bộ ngành, Chính phủ, Quốc hội trong việc xây dựng các chính sách liên quan đến ngành đồ uống.

VBA tổ chức Tọa đàm "Kích cầu tiêu dùng để tăng trưởng kinh tế, góc nhìn từ ngành Đồ uống" năm 2025.
 

Trong quá trình hình thành và phát triển, từ một tổ chức nhỏ, đến nay VBA đã có 108 đơn vị thành viên. Trong bối cảnh nền kinh tế nước ta chịu nhiều tác động tích cực cũng như hạn chế, khách quan cũng như chủ quan từ những biến động toàn cầu, hoạt động của ngành Bia - Rượu - Nước giải khát chịu ảnh hưởng và trải qua nhiều thăng trầm. Điều đáng nói ở đây là những tác động của chính sách nhà nước khi thúc đẩy sản xuất phát triển, khi tạo ra những thách thức cho ngành, trong đó có tác động bởi một số chính sách hạn chế đồ uống có cồn, thuế tiêu thụ đặc biệt tăng cao, người tiêu dùng cắt giảm chi tiêu và những ảnh hưởng do tình hình xung đột ở một số nước trên thế giới khiến giá nguyên liệu đầu vào tăng cao, đứt gãy chuỗi cung ứng... Tuy nhiên, với bản lĩnh của những con người yêu ngành, yêu nghề, yêu đất nước, các doanh nghiệp ngành đồ uống với vai trò “cầu nối” của VBA vẫn kiên trì, nỗ lực, đổi mới, sáng tạo và tích cực, chủ động tham gia góp ý kiến, cung cấp thông tin, số liệu, luận cứ khách quan, khoa học giúp nhà nước xây dựng chính sách liên quan đến ngành phù hợp với thực tiễn, đảm bảo hài hòa lợi ích của Nhà nước, của doanh nghiệp và quyền lợi của người tiêu dùng vì sự phát triển của đất nước. Các doanh nghiệp trong ngành vẫn luôn tích cực trong việc xây dựng, phản biện và chấp hành nghiêm túc các quy định, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các hướng dẫn của Bộ, ngành, Chính phủ. Theo Quyết định phê duyệt quy hoạch phát triển ngành Bia, Rượu, Nước giải khát Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035 của Bộ Công Thương năm 2016, mục tiêu phát triển của ngành Bia – Rượu – Nước giải khát là: Đối vối rượu công nghiệp mục tiêu quy hoạch là 140 triệu lít, chiếm 40% tổng số, tới 2025 đã thực hiện 120 triệu lít do rượu thủ công vẫn chiếm tỷ trọng lớn và khó kiểm soát. Riêng với Nước giải khát, mục tiêu 9,1 tỷ lít hiện đã đạt trên 10 tỷ lít do xu hướng tiêu dùng đồ uống tốt cho sức khỏe, trà đóng chai, nước khoáng tăng. Kim ngạch xuất khẩu mục tiêu 600 triệu USD đã đạt 620 triệu USD nhờ phát triển các dòng bia thủ công và nước trái cây đóng chai.

Lãnh đạo VBA tham gia Talkshow “Chính sách thuế hướng tới khoan sức doanh nghiệp” do Báo Đại biểu nhân dân tổ chức năm 2024.
 

Kết quả đạt được của ngành trong việc thực hiện quy hoạch đã phản ánh một sự chuyển dịch cơ cấu sản phẩm theo hướng giảm dần tỷ trọng ngành bia rượu, tăng dần tỷ trọng ngành Nước giải khát; năng lực sản xuất được phân bố hợp lý hơn; công nghệ và trang thiết bị được hiện đại hóa hơn, chất lượng sản phẩm và sức cạnh tranh ngày một gia tăng, nhất là trong các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI...

Những tác động của Luật Phòng chống tác hại của rượu, bia với các doanh nghiệp hội viên của VBA là đáng kể, song nó cũng đã kích ứng các doanh nghiệp chuyển dịch cơ cấu sản phẩm, mở rộng thị trường. Bên cạnh đó, Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt cũng được VBA trăn trở nhiều, kiên trì giải trình, thuyết phục các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan soạn thảo, chia sẻ thông tin tới các Đại biểu Quốc hội về những ảnh hưởng to lớn tới hiệu quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, cũng như những điều cần thiết nên cân nhấc... đã góp phần kéo dài lộ trình triển khai và mức thuế suất áp dụng phù hợp nhất với thực tiễn sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Đó là lùi thời hạn thực hiện Luật đến 1/1/2027; tăng thuế 5% năm đầu tiên thay vì 15% và duy trì mức tăng 5% trong các năm tiếp theo cho tới năm 2031 đối với đồ uống có cồn