Trong Công văn số 58/CV-VBA gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ngày 28/8/2025, Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát Việt Nam (VBA) nêu bốn nhóm góp ý trọng tâm đối với Dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo. Tinh thần chung: quy định phải minh bạch, có tiêu chí đo lường rõ ràng, bảo vệ người tiêu dùng nhưng không tạo gánh nặng hành chính và rủi ro pháp lý ngoài ý muốn cho bên tuân thủ.

VBA đã tổng hợp ý kiến của các hội viên, đề nghị cơ quan soạn thảo “nghiên cứu, xem xét, lưu tâm” khi hoàn thiện Dự thảo.
Điều 50 - Vi phạm các quy định về nghĩa vụ của người có ảnh hưởng theo quy định của pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
Theo quy định tại Điều 50, mức phạt tiền áp dụng cho cá nhân là người có ảnh hưởng khi vi phạm nghĩa vụ quảng cáo. Tuy nhiên, các biện pháp khắc phục hậu quả tại Khoản 4 (buộc tháo gỡ, thu hồi, xóa quảng cáo vi phạm) có thể ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp thuê người có ảnh hưởng quảng cáo sản phẩm khi có yêu cầu phối hợp xử lý, ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín và chi phí phát sinh.
Doanh nghiệp nhận thấy quy định về “Không xác minh về độ tin cậy của người quảng cáo” tại Điều này chưa được làm rõ về hình thức và tiêu chí cụ thể. Ví dụ, chưa quy định rõ việc xác minh phải được thực hiện bằng văn bản (hợp đồng, cam kết), hoặc các tiêu chí đánh giá độ tin cậy (như lịch sử hoạt động, số lượng người theo dõi, tỷ lệ tương tác thực tế, hoặc kiểm tra thông tin cá nhân). Việc thiếu tiêu chí cụ thể có thể dẫn đến khó khăn trong thực thi và tranh chấp giữa các bên.
VBA kiến nghị bổ sung hướng dẫn bắt buộc:
- Hình thức xác minh: bằng văn bản (hợp đồng, phụ lục/biên bản cam kết) hoặc báo cáo thẩm tra.
- Tiêu chí đánh giá: kiểm tra qua nền tảng xác thực hoặc lịch sử vi phạm, số người theo dõi, tỷ lệ tương tác thực, xác thực danh tính/nhà sáng tạo trên nền tảng.
Những tiêu chí này giúp chuẩn hóa “due diligence” trước khi ký hợp đồng, giảm tranh chấp giữa nhãn hàng – KOL/KOC – đơn vị dịch vụ và tránh “đổ lỗi dây chuyền” khi xảy ra vi phạm.
Điều 51 - Vi phạm tiếng nói, chữ viết trong quảng cáo
Quy định tại Điều 51 yêu cầu quảng cáo phải sử dụng tiếng Việt đúng chuẩn, với khổ chữ và vị trí chữ nước ngoài tuân thủ quy định, nhằm bảo vệ ngôn ngữ quốc gia. Vi phạm có thể dẫn đến yêu cầu tháo gỡ hoặc chỉnh sửa, ảnh hưởng đến tiến độ và chi phí chiến dịch quảng cáo của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, phần quy định về “bảo đảm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, không rõ ràng, không dễ hiểu và thể hiện không chính xác nội dung cần truyền đạt” chưa có hướng dẫn chi tiết, dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng và đánh giá vi phạm.
VBA đề xuất bổ sung hướng dẫn cụ thể về các tiêu chí đánh giá “sự trong sáng của tiếng Việt”, chẳng hạn như:
(i) Theo từ điển tiếng Việt;
(ii) Tránh sử dụng từ ngữ lai tạp không cần thiết;
(iii) Đảm bảo câu văn rõ ràng, dễ hiểu với người tiêu dùng phổ thông (ví dụ: kiểm tra qua công cụ kiểm tra ngôn ngữ hoặc thử nghiệm với nhóm đối tượng);
(iv) Yêu cầu nội dung phải truyền đạt chính xác thông tin sản phẩm mà không gây nhầm lẫn. Hướng dẫn này có thể được thêm vào dưới dạng phụ lục hoặc khoản bổ sung để hỗ trợ doanh nghiệp và cơ quan thực thi.
Điều 52 - Vi phạm các quy định về nội dung quảng cáo:
Đây là quy định mới, nhấn mạnh tính trung thực, rõ ràng và không gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng. Các nội dung quảng cáo sai sự thật, thiếu minh bạch đều có thể bị xử phạt và yêu cầu khắc phục, giúp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nhưng cũng đòi hỏi doanh nghiệp phải cẩn trọng hơn trong thiết kế nội dung.
Chúng tôi lưu ý rằng phần liên quan đến “Các ghi chú, khuyến cáo, cảnh báo không thể hiện đầy đủ, rõ ràng, dễ tiếp cận” chưa được chi tiết hóa, sẽ dẫn đến mơ hồ trong thực tiễn triển khai.
VBA kiến nghị dẫn chiếu tới quy chuẩn kỹ thuật hoặc bổ sung chi tiết về yêu cầu trình bày ghi chú, khuyến cáo và cảnh báo, ví dụ như:
(i) Kích thước chữ tối thiểu (ví dụ: không nhỏ hơn 1/3 kích thước chữ chính);
(ii) Vị trí đặt (ví dụ: ở phần dưới hoặc bên cạnh nội dung chính, không che khuất); (iii) Yêu cầu về độ tương phản màu sắc (ví dụ: tỷ lệ tương phản 4.5:1 theo tiêu chuẩn WCAG) để đảm bảo dễ đọc và tiếp cận.
Các chi tiết này sẽ giúp doanh nghiệp tránh vi phạm vô ý và nâng cao chất lượng quảng cáo.
Điều 55 - Vi phạm các quy định chung về quảng cáo trên mạng
Theo quy định tại Điều 55, chúng tôi nhận thấy quy định mới quy định mới yêu cầu toàn bộ đơn vị kinh doanh dịch vụ quảng cáo phải thông báo với Bộ Thông tin và Truyền thông (không chỉ các nền tảng xuyên biên giới như trước). Điều này là cần thiết nhưng có thể tăng gánh nặng hành chính cho các bên.
Do vậy, cần làm rõ phạm vi áp dụng nghĩa vụ thông báo: chỉ áp dụng với đơn vị kinh doanh dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới hay với tất cả công ty quảng cáo trong nước. Nếu áp dụng cho tất cả, nên cân nhắc làm rõ quy trình thông báo theo cơ chế đơn giản, điện tử để giảm chi phí tuân thủ.
Xem chi tiết: TẠI ĐÂY
Nguyễn Tươi