Quang cảnh Hội thảo

Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) có phạm vi tác động rộng, liên quan đến nhiều đối tượng từ người dân, hộ kinh doanh, nông dân đến các cơ sở chế biến, doanh nghiệp xuất khẩu, thương mại điện tử. Việc sửa đổi Luật sau 15 năm triển khai được kỳ vọng tạo dựng khung pháp lý phù hợp hơn với thực tiễn, vừa bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Tại Hội thảo, đại diện các hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và chuyên gia tập trung góp ý vào các nội dung như thủ tục đăng ký, công bố, kiểm nghiệm thực phẩm; phân loại thực phẩm theo mức độ nguy cơ; tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm của các chủ thể trong chuỗi cung ứng.

Các ý kiến cho rằng chính sách cần hướng tới quản lý rủi ro một cách thực chất, tập trung nguồn lực kiểm soát vào những khâu và nhóm sản phẩm có nguy cơ cao, đồng thời tăng cường hậu kiểm. Các quy định mới cũng cần có lộ trình chuyển tiếp phù hợp, tránh gây xáo trộn và phát sinh gánh nặng tuân thủ không cần thiết cho doanh nghiệp.

Quản lý an toàn thực phẩm theo mức độ rủi ro

Phát biểu tại Hội thảo, bà Chu Thị Vân Anh – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam (VBA) cho biết, VBA ủng hộ việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm và đánh giá cao tinh thần cầu thị của cơ quan soạn thảo. VBA đề nghị tiếp tục hoàn thiện Dự thảo theo hướng quản lý dựa trên mức độ rủi ro, phù hợp với bản chất sản phẩm và trách nhiệm của từng chủ thể.

Bà Chu Thị Vân Anh – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội phát biểu tại Hội thảo

Theo đó, Hiệp hội kiến nghị bổ sung trường hợp miễn kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm, phụ gia, chất hỗ trợ chế biến, hương liệu, dụng cụ, vật liệu và bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nhập khẩu để phục vụ sản xuất nội bộ, không lưu thông trên thị trường. Theo VBA, doanh nghiệp đã có hệ thống kiểm soát chất lượng nội bộ và chịu trách nhiệm đối với thành phẩm nên việc kiểm tra thêm ở khâu này có thể làm phát sinh thủ tục không cần thiết.

Tránh chồng chéo khi phân loại thực phẩm nguy cơ cao

Về phân loại thực phẩm nguy cơ cao, VBA đề nghị thống nhất nguyên tắc với Luật sửa đổi Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, tránh chồng chéo trong quản lý. Nếu tiếp tục phân loại theo nguy cơ, việc đánh giá cần tập trung vào các mối nguy sinh học, hóa học, vật lý gắn với bản thân sản phẩm và quá trình sản xuất, kinh doanh. Các yếu tố xuất phát từ hành vi tiêu dùng như liều lượng hoặc tần suất sử dụng cần được tách biệt với việc đánh giá nguy cơ an toàn thực phẩm.

Truy xuất nguồn gốc cần phù hợp với thực tế ngành đồ uống

Đối với truy xuất nguồn gốc, VBA kiến nghị chỉ bắt buộc đối với thực phẩm có mức độ rủi ro cao, chủ yếu theo lô sản xuất, lô hàng hoặc đơn vị tương đương, không yêu cầu truy xuất đến từng sản phẩm và cần có lộ trình phù hợp. Bởi đặc thù sản xuất của ngành đồ uống có tốc độ cao, hệ thống thiết bị và dây chuyền vận hành liên tục, do đó yêu cầu truy xuất đến từng sản phẩm có thể không phù hợp với điều kiện thực tế.

Phân tầng quản lý đối với thực phẩm bổ sung

Với nhóm thực phẩm bổ sung, VBA đồng tình với việc tăng cường quản lý để bảo vệ sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời hạn chế tình trạng thổi phồng công dụng. Tuy nhiên, Hiệp hội đề nghị cơ chế quản lý cần phân tầng theo tính chất và mức độ rủi ro, tránh áp dụng đồng loạt các thủ tục cho tất cả sản phẩm.

Đối với đồ uống thông thường có bổ sung vitamin, khoáng chất, chất xơ…, VBA kiến nghị không yêu cầu đăng ký bản công bố sản phẩm và không yêu cầu duyệt nội dung quảng cáo nếu việc ghi nhãn, công bố khuyến cáo sức khỏe và quảng cáo đã tuân thủ pháp luật. Cách tiếp cận này nhằm tránh phát sinh thêm thủ tục hành chính đối với nhóm sản phẩm có mức độ rủi ro thấp.

Bên cạnh đó, VBA đề nghị việc xác định cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ cần dựa trên nhiều tiêu chí như công suất, sản lượng, phạm vi phân phối và mức độ nguy cơ, thay vì chỉ căn cứ vào hình thức đăng ký kinh doanh.

Về thu hồi, xử lý thực phẩm, Hiệp hội kiến nghị trách nhiệm cần gắn với chủ thể phát sinh nguyên nhân và có khả năng kiểm soát nguyên nhân đó. Đồng thời, VBA đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý Dự thảo Nghị định hướng dẫn để bảo đảm thống nhất với Dự thảo Luật và sớm công bố để doanh nghiệp có thời gian nghiên cứu, góp ý.

Kết luận Hội thảo, đại diện Ban Tổ chức nhấn mạnh Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) có tác động rộng tới doanh nghiệp và đời sống xã hội. Vì vậy, việc tiếp tục tham vấn cộng đồng doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và chuyên gia có ý nghĩa quan trọng, giúp cơ quan soạn thảo và các cơ quan của Quốc hội lựa chọn phương án phù hợp, hướng tới một khung pháp lý về an toàn thực phẩm minh bạch, khả thi, quản lý đúng mức độ rủi ro và tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp.

Kim Anh