Lan tỏa làn sóng tiêu dùng xanh

Những năm gần đây, thị trường nước giải khát Việt Nam chứng kiến sự thay đổi rõ rệt trong hành vi tiêu dùng, đặc biệt ở nhóm Gen Z và dân văn phòng trẻ. Họ không chỉ chọn đồ uống ngon, tiện lợi mà còn quan tâm đến thành phần tự nhiên, ít đường, ít calo, giàu khoáng chất. Bên cạnh đó, “Đồ uống xanh” còn là biểu tượng của sự minh bạch và trách nhiệm xã hội – nơi doanh nghiệp và người tiêu dùng cùng chung tay vì một tương lai bền vững.

Các sản phẩm có nguồn gốc thiên nhiên đang được người tiêu dùng ưu tiên lựa chọn
 

Theo Nielsen, 73% người tiêu dùng toàn cầu sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho sản phẩm thân thiện môi trường. Ở Việt Nam, xu hướng ấy thể hiện trong từng giỏ hàng – nơi các sản phẩm như trà thảo mộc, nước ép trái cây, sữa hạt, nước khoáng thiên nhiên dần chiếm ưu thế. Báo cáo của Cimigo cũng cho thấy, 58% người tiêu dùng ưu tiên đồ uống giúp giảm nguy cơ bệnh tật, 52% tìm kiếm sản phẩm tăng đề kháng, và 50% chú trọng đến sức khỏe tim mạch. Họ muốn đồ uống không chỉ “giải khát” mà còn “giải độc”, “bổ sung năng lượng sạch” cho cơ thể.

Nếu trước đây khái niệm “phát triển xanh” chỉ gói gọn trong những cam kết môi trường, thì nay nó đã trở thành hệ giá trị cốt lõi trong chiến lược của doanh nghiệp. Nhiều thương hiệu đồ uống đang bắt đầu “xanh hóa” từ gốc rễ là nguồn nguyên liệu. Các dự án trồng trọt hữu cơ, liên kết với nông dân, truy xuất nguồn gốc bằng mã QR đã giúp từng búp trà, hạt cà phê, trái cây trở thành câu chuyện về sự bền vững và niềm tự hào “Made in Vietnam”.

Doanh nghiệp - từ cam kết đến hành động

Tại Việt Nam, Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn đang mở đường cho các ngành sản xuất, trong đó có đồ uống. Chính phủ khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, giảm phát thải, hướng tới trung hòa carbon vào năm 2050. Đây là cơ hội lớn nhưng cũng là áp lực không nhỏ cho ngành.

Theo Hiệp hội Bia – Rượu – Nước giải khát Việt Nam (VBA), các doanh nghiệp đang đứng trước bài toán vừa đảm bảo hiệu quả kinh tế, vừa thực hiện trách nhiệm môi trường. Chi phí đầu tư cao, hạ tầng tái chế còn hạn chế và ý thức xã hội chưa đồng đều vẫn là những thách thức hiện hữu. Tuy nhiên, chính trong khó khăn ấy, các doanh nghiệp tiên phong sẽ thể hiện bản lĩnh. Những thương hiệu kiên định với chiến lược xanh, coi “bền vững” là kim chỉ nam chứ không phải khẩu hiệu, sẽ có lợi thế cạnh tranh dài hạn – không chỉ trên thị trường nội địa mà cả khi xuất khẩu sang các thị trường có tiêu chuẩn cao như EU, Nhật Bản hay Hàn Quốc.

Nhận thức sớm điều này đã thúc đẩy các doanh nghiệp chuyển mình mạnh mẽ. Có thể thấy, các tập đoàn như Suntory PepsiCo, Coca-Cola, Nestlé, Heineken đồng loạt triển khai chiến lược phát triển bền vững: giảm nhựa, tiết kiệm nước, trung hòa carbon. Trong khi đó, doanh nghiệp Việt cũng không đứng ngoài cuộc: Tân Hiệp Phát đầu tư dây chuyền tiết kiệm năng lượng, phát triển sản phẩm không chất bảo quản; Bia Hà Nội – Hải Phòng tận dụng phụ phẩm để tái sử dụng, giảm phát thải CO₂; TH Group đi đầu trong mô hình “từ trang trại đến bàn ăn”, kiểm soát toàn bộ quy trình theo tiêu chuẩn xanh quốc tế.

Trong sản xuất, Heineken Việt Nam là một ví dụ điển hình. 100% nhà máy của Công ty hiện sử dụng năng lượng tái tạo từ vỏ trấu, sinh khối và điện mặt trời – giúp giảm hàng chục nghìn tấn CO₂ mỗi năm. Suntory PepsiCo vận hành hệ thống tuần hoàn nước, tiết kiệm hàng triệu mét khối nước.

Bao bì – “bộ mặt” của sản phẩm – cũng được tái định nghĩa. Coca-Cola Việt Nam hướng tới mục tiêu thu hồi và tái chế 100% bao bì vào năm 2030. Các doanh nghiệp trong nước như Tân Hiệp Phát, Lavie, Bia Hà Nội… đang chuyển dần sang chai nhựa rPET, lon nhôm tái chế và bao bì giấy đạt chuẩn FSC. Đặc biệt, nhiều hãng bia đã biến bã malt, men bia thành thức ăn chăn nuôi hoặc phân bón hữu cơ, góp phần hình thành mô hình kinh tế tuần hoàn trong ngành đồ uống – vừa giảm chất thải, vừa tạo thêm lợi nhuận.

Không chỉ dừng ở công nghệ, xu hướng “xanh” còn lan tỏa trong truyền thông thương hiệu. Các chiến dịch “Uống có trách nhiệm” của Heineken, “Vì một Việt Nam tươi đẹp” của Suntory PepsiCo hay “Một thế giới không rác thải” của CocaCola… đã tác động tích cực đến nhận thức người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ – nhóm khách hàng đang ngày càng coi “tiêu dùng xanh” là một phần của phong cách sống.

Bên cạnh nỗ lực doanh nghiệp, người tiêu dùng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy “cuộc cách mạng xanh” này. Mỗi lựa chọn mua hàng đều là một “lá phiếu” cho tương lai. Khi thế hệ trẻ Việt Nam ngày càng ưa chuộng sản phẩm thân thiện với môi trường, các doanh nghiệp sẽ càng có động lực đầu tư mạnh hơn cho phát triển bền vững.

Ngành Đồ uống Việt Nam đang ở ngưỡng cửa của một cuộc chuyển hóa lớn – nơi sự sáng tạo, công nghệ và trách nhiệm môi trường gặp nhau. Từ các tập đoàn đa quốc gia đến doanh nghiệp nội địa, tất cả đều đang hướng đến cùng một đích: xanh hơn, sạch hơn, bền vững hơn. “Đồ uống xanh” không chỉ là một xu hướng nhất thời, mà là lời cam kết của thế hệ hôm nay dành cho tương lai – nơi mỗi chai nước, lon bia, hộp sữa đều mang trong mình giá trị của sức khỏe, nhân văn và biểu trưng cho hành tinh xanh.

Khang Vũ