Bên ngoài, mùa Xuân đã chạm ngõ từ lâu. Trên những vòm cây cao, đám lá non xanh mướt như những đốm lửa xanh vừa mới nhen nhóm, thi thoảng lại rung rinh khi cơn gió xuân chờn vờn giữa bầu trời cao vút. Khung cảnh xóm nhỏ dường như bừng tỉnh sau những ngày đông dài xám xịt. Nhà ai nấy đều hối hả, những sào đồ phơi rực rỡ màu sắc dưới nắng, những chậu cúc đại đóa vàng rực được mang ra đặt ngay ngắn trước hiên nhà như đợi đón điềm may. Mùi khói bếp từ những nồi bánh chưng nấu sớm quẩn quanh trên mái ngói, mang theo hương nếp mới và mùi lá dong, khiến không gian đặc quánh một sự ấm áp, vỗ về.
Mẹ Nhàn ngồi bên chiếc máy Singer cũ kỹ, đôi chân nhịp nhàng đạp trên bàn đạp đã mòn nhẵn dấu thời gian. Đôi bàn tay gầy guộc với những đường gân xanh xao nhưng vẫn vô cùng khéo léo xử lý từng mũi kim. Thi thoảng, bà dừng tay, ngẩng đầu nhìn ra ngoài. Phố xá ngoài kia rộn ràng quá.
Những chuyến xe chở đầy hoa vạn thọ, hoa cúc đi ngang qua, để lại những vệt vàng rực trên mặt đường xi măng. Tiếng người lớn nhắc nhở nhau dọn dẹp, tiếng trẻ con xúng xính trong những bộ đồ mới chạy nhảy vang cả xóm, tất cả dệt nên một bản nhạc Tết vừa quen thuộc vừa xốn xang.
Đáng ra hôm nay bà đã nghỉ tay, nhưng tối qua có một người khách trẻ tuổi gọi điện đặt may gấp.
Giọng nói bên kia nghe rất lạ nhưng lại vội vã, chỉ kịp nhắn số đo rồi chuyển tiền cọc ngay qua ngân hàng. Bà nghĩ thầm, chắc là một người con xa quê muốn dành tặng món quà bất ngờ cho người thân. “Thôi thì cố chút vậy, có thêm đồng ra đồng vào lại giúp được người ta có tấm áo mới diện Tết”, bà tự nhủ. Cũng may trong nhà còn sẵn sấp lụa hồng phấn, sắc vải dịu dàng như cánh đào sớm. Bà dự định sau khi may xong sẽ thêu thêm một nhành mai vàng nơi cổ áo cho đậm đà sắc Xuân.
Bà vừa đạp máy, đầu óc vừa miên man trôi về những ngày cũ. Đã mười mấy năm kể từ cái ngày định mệnh ấy, một cú va chạm nghiệt ngã đã lấy đi của bà người chồng hiền lành. Khi đó Nhàn mới học lớp chín, cái tuổi ăn chưa no lo chưa tới. Từ đó đến nay, một mình bà lầm lũi với chiếc máy may này, chắt bóp từng đồng tiền công để nuôi con ăn học. Đêm nào bà cũng làm việc đến tận khuya, tiếng máy may đã trở thành hơi thở, thành nhịp sống của hai mẹ con trong căn nhà nhỏ này. Nhàn giờ đã trưởng thành, đi làm ở thành phố phồn hoa. Con bé hiếu thảo, tháng nào cũng gửi tiền về, nhưng xa con mới thấy lòng mình trống trải. Chiều hai mươi bảy, Nhàn gọi điện, giọng con nghẹn ngào bảo công ty bận việc đến tận đêm ba mươi, vé xe lại quá đắt đỏ nên năm nay không về được. Bà nghe xong, tim thắt lại một nhịp nhưng vẫn cố gượng cười: “Không sao đâu con, mẹ ở nhà với xóm giềng cũng vui. Con cứ yên tâm làm việc, giữ sức khỏe là mẹ mừng rồi”. Nói là vậy, nhưng đêm đó bà nằm thao thức, nhìn những vệt sáng loang lổ trên trần nhà mà lòng ngổn ngang bao nỗi niềm.
Chiều ba mươi Tết, chiếc áo dài dần thành hình. Từng đường chỉ, từng mũi kim đều được bà thực hiện một cách tỉ mỉ. Ngoài kia, nắng chiều bắt đầu nhạt dần, nhường chỗ cho cái se lạnh đặc trưng của đêm Giao thừa. Đâu đó trong không gian, mùi hương trầm từ đình làng thoảng nhẹ sang, ngan ngát và linh thiêng.
Bà bắt đầu thêu những đóa mai vàng lên ve áo. Tay luồn kim, kéo chỉ khéo léo; những đóa hoa nhỏ xíu cứ thế từ từ nở rộ trên nền lụa hồng, sống động và rực rỡ dưới ánh nắng chiều nhạt. Lúc này, cả con ngõ nhỏ dường như đang hối hả bước vào công đoạn cuối cùng. Tiếng chổi tre quét lá khô sàn sạt, tiếng xô chậu lanh lảnh bên bờ giếng, và cả tiếng cười nói xôn xao từ tiệm tạp hóa đầu đường. Tết đã về sát ngay bậu cửa, len lỏi qua từng kẽ lá, thấm vào từng hơi thở của đất trời.
Khi cầm chiếc áo lên nhìn lại lần cuối, bà bỗng khựng lại. Kỳ lạ nhỉ, cái số đo này, vòng eo này... sao mà giống hệt số đo của chính mình. Bà ngơ ngác một lúc rồi tự cười bản thân chắc là do mệt quá nên nghĩ quẩn. Bà cầm chiếc áo áp vào người, đứng trước tấm gương cũ ố màu nơi góc phòng. Gương phản chiếu một người đàn bà gầy gò, mái tóc đã lốm đốm hoa râm, khuôn mặt khắc sâu những nếp nhăn của thời gian. Nhưng lạ thay, sắc hồng dịu dàng của chiếc áo như làm bừng sáng cả gương mặt héo hon, gợi nhắc bà về thời còn son trẻ, khi chồng còn bên cạnh và Nhàn còn là cô bé xíu hay quấn chân mẹ đòi ăn kẹo mạch nha.
Bà vuốt nhẹ lên những đóa mai thêu, lòng dâng lên một nỗi xót xa thầm lặng. Đã bao nhiêu năm rồi bà không mặc một chiếc áo dài mới? Từ ngày chồng mất, bà chỉ mặc những bộ đồ cũ kỹ, tiền bạc có được đều dành dụm gửi cả cho con. Bà thở dài, khẽ khàng cởi áo ra, gấp thật kỹ rồi cho vào túi, không quên buộc một chiếc nơ hồng nhỏ xinh lên miệng túi.
Sáng ba mươi, không khí trong lành và thanh khiết vô cùng. Những giọt sương sớm còn đọng trên nụ hoa mai trước sân như những hạt ngọc bé xíu, phản chiếu ánh sáng dịu nhẹ của bình minh. Bà dậy từ sớm, quét sạch những lá khô rơi rụng trên sân, lau chùi bàn thờ và thắp nén nhang trầm cho người chồng đã khuất. Khói hương nghi ngút hòa cùng làn hơi ấm từ nồi nước mùi già bà vừa đun để tắm tất niên, tạo nên một cảm giác bình yên đến lạ kỳ.
Bà đang loay hoay cắm mấy cành vạn thọ vào bình sứ thì nghe tiếng xe máy dừng lại trước cổng. Tiếng bước chân chạy nhanh trên nền xi măng, vang vọng trong không gian vắng lặng. Một tiếng gọi quen thuộc đến xé lòng vang lên:
- Mẹ ơi!
Bà quay ra, đứng sững như người mất hồn. Nhàn đang đứng đó, tay xách nách mang, khuôn mặt đỏ bừng vì chạy bộ nhưng đôi mắt thì rạng ngời hạnh phúc. Bà chạy vội ra, ôm chầm lấy con, nước mắt ròng ròng trên đôi gò má nhăn nheo. Nhàn kể về chuyến xe nghĩa tình chở người lao động về quê ăn Tết, con bé bảo nhớ mẹ quá không chịu nổi nên đã xin phép về luôn.
Hai mẹ con ngồi bên bàn gỗ, nắm chặt tay nhau không rời. Nhàn nhìn quanh căn phòng nhỏ, nhìn chiếc máy may cũ kỹ và bàn thờ nghi ngút hương. Con bỗng đứng dậy, mắt sáng lên hỏi mẹ:
- Mẹ ơi, chiếc áo dài hồng con đặt mẹ đã may xong chưa?
Bà há hốc mồm nhìn con, sự ngạc nhiên hiện rõ trên khuôn mặt già nua. Nhàn cười nhỏ, chạy lại cầm lấy túi áo trên bàn:
- Là con nhờ chị Lan đầu ngõ gọi đặt may đấy mẹ. Con biết tính mẹ chẳng bao giờ chịu sắm sửa cho mình, nên con phải làm cách này. Số đo là con lấy từ chiếc áo cũ mẹ cất trong tủ đấy.
Nhàn lấy chiếc áo hồng ra, áp vào người mẹ:
- Con tặng mẹ. Chiều nay đi chùa, mẹ phải mặc chiếc áo này thật đẹp cho con xem nhé.
Bà run run đón lấy chiếc áo, những đóa mai do chính tay mình thêu giờ đây như đang mỉm cười với bà. Nước mắt bà lại rơi, nhưng lần này là những giọt nước mắt của niềm hạnh phúc vỡ òa. Nhàn quỳ xuống bên chân mẹ, giọng nghẹn ngào:
- Cả đời mẹ may áo cho người ta, giờ là lúc mẹ phải có một chiếc áo cho riêng mình. Mẹ đã vất vả nuôi con lớn khôn, con chỉ mong mẹ luôn khỏe mạnh và vui vẻ như thế này thôi.
Chiều ba mươi Tết, nắng dịu dàng như rót mật lên những con đường làng. Khác với sự hối hả của buổi sáng, buổi chiều cuối năm mang một vẻ tĩnh tại và trang nghiêm. Hai mẹ con cùng nhau đi lễ chùa. Bà mặc chiếc áo dài hồng lộng lẫy, sắc hồng ấy hòa cùng sắc vàng rực rỡ của những đóa mai, khiến bà như trẻ ra vài tuổi.Đi ngang qua tiệm tạp hóa, ai cũng khen bà đẹp, bà chỉ mỉm cười hạnh phúc trả lời: “Con gái tôi tặng đấy!”. Dưới chân dốc, những khóm hoa vạn thọ rung rinh trong gió, tỏa hương nồng đượm. Tiếng chuông chùa thỉnh thoảng ngân vang trong không gian bao la, âm thanh ấy len lỏi vào từng ngóc ngách của tâm hồn, gột rửa đi những muộn phiền của năm cũ.
Hai mẹ con đi dần về phía chân trời đang dần chuyển sang màu tím nhạt. Bóng họ in dài trên con đường quen thuộc. Gió xuân thổi nhẹ, mang theo niềm hy vọng về một năm mới an lành. Chiếc áo dài hồng ấy, không chỉ là một món quà, mà là cả một mùa xuân ấm áp nhất đang nở rộ trong lòng bà mẹ nghèo. Một cánh hoa mai vàng theo gió bay từ đâu tới, khẽ khàng đậu lên vai áo lụa hồng, tựa như một lời chúc phúc của đất trời dành cho hai mẹ con.
Tăng Hoàng Phi