1. Lịch sử
Đầu thập kỷ 1990, các thương hiệu nước ngọt quốc tế bắt đầu nhập khẩu vào Việt Nam như: Suntory PepsiCo Vietnam Beverage, Coca-Cola Vietnam.
Cuối những năm 1990, đầu những năm 2000, các doanh nghiệp Việt Nam bắt đầu tham gia thị trường nước giải khát, tiêu biểu như: Tân Hiệp Phát (thành lập năm 1994), Tập đoàn Trung Nguyên, Công ty TNHH sản xuất và thương mại Tân Quang Minh.
2. Phát triển
Trong 30 năm qua, ngành nước giải khát Việt Nam đã có bước nhảy vọt thế kỷ:
- Từ chỗ chỉ có vài nhà máy trong những năm 1990, đến nay đã có hơn 1.833 cơ sở sản xuất (2021).
- Từ năm 2015-2019, tăng trưởng bình quân là 8,4%/năm. Doanh thu năm 2019 đạt hơn 123.558 tỷ đồng (~ 5,3 tỷ USD).
- Năm 2024, tổng tiêu thụ nước giải khát tại Việt Nam đạt 4,658 tỷ lít, tăng 4,8% so với năm 2023, mang lại doanh thu hơn 204.686 tỷ đồng (~ 8,78 tỷ USD).
Sau một thời gian cạnh tranh khốc liệt, thị trường nước giải khát đóng chai Việt Nam đã định hình rõ nét nhóm doanh nghiệp thống lĩnh thị trường gồm 3 doanh nghiệp FDI (Suntory PepsiCo, CocaCola, URC) và các doanh nghiệp nội tiêu biểu (Tân Hiệp Phát, Masan, Chương Dương và Hương Sen Thái Bình).
Cơ cấu đồ uống đa dạng gồm nước giải khát có ga và không ga, trà xanh, nước tăng lực, nước tinh khiết, trà pha sẵn uống liền, nước hoa quả… đáp ứng nhu cầu ngày càng khó tính cũng như xu hướng mới của người tiêu dùng. Nhiều thương hiệu cam kết sử dụng 100% vật liệu tái chế cho bao bì, đồng thời khuyến khích người tiêu dùng tham gia vào quá trình tái chế.
Theo cùng sự phát triển của kinh tế - xã hội đất nước, các loại nước giải khát được sử dụng ngày càng rộng rãi hơn, đặc biệt trong các dịp cưới hỏi, lễ tết và du lịch. Các loại đồ uống kết hợp với ẩm thực phong phú đã góp phần thúc đẩy các ngành hàng, du lịch, dịch vụ, thương mại phát triển trong bối cảnh kinh tế hội nhập hôm nay.
3. Triển vọng phát triển
Ngành nước giải khát Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển ổn định, với động lực chính từ sức trẻ của dân số, chuyển dịch xu hướng tiêu dùng và cải tiến công nghệ sản xuất.
Doanh nghiệp cần đầu tư mạnh vào nghiên cứu – phát triển, minh bạch hóa nguồn gốc, tối ưu chuỗi cung ứng, cũng như ứng dụng dữ liệu số để dự đoán hành vi khách hàng.
Chuyển đổi xanh – số – sức khỏe là ba trụ cột cần tập trung để tăng sức cạnh tranh.