Chuyển đổi số – động lực phát triển bền vững

Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Ngô Quang Long – Phó Chánh Văn phòng Bộ Công Thương nhấn mạnh: Mục tiêu lớn nhất của chương trình là trang bị cho cán bộ, công chức, viên chức toàn ngành những kiến thức, kỹ năng cần thiết để có thể thực hiện tốt vai trò truyền thông, phát ngôn và cung cấp thông tin một cách chủ động, minh bạch, chính xác, kịp thời.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, thông tin đa chiều và mạng xã hội ngày càng tác động lớn tới dư luận, yêu cầu đối với công tác truyền thông và phát ngôn của ngành Công Thương ngày càng cao, đòi hỏi tính chuyên nghiệp, thống nhất và có trách nhiệm.

Theo Phó Chánh Văn phòng Bộ, Hội nghị tập huấn được thiết kế công phu với nhiều chuyên đề sát thực tiễn, tập trung vào ba nhóm nội dung chính: công tác chuyển đổi số trong ngành Công Thương; kỹ năng phát ngôn, cung cấp thông tin cho báo chí và truyền thông chính sách; cùng với công tác bảo đảm an toàn, an ninh, bảo mật thông tin trong bối cảnh mới. Các báo cáo viên là những chuyên gia, nhà quản lý giàu kinh nghiệm, trực tiếp chia sẻ kiến thức và tình huống thực tiễn, giúp học viên hiểu sâu hơn, thực hành tốt hơn khi tham gia vào các hoạt động truyền thông của Bộ, ngành và đơn vị.

Ông Nguyễn Văn Hiếu – Phó Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch)

 Ở chuyên đề “Phát ngôn, cung cấp thông tin, ứng xử với báo chí truyền thông”, ông Nguyễn Văn Hiếu – Phó Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phân tích kỹ lưỡng: người phát ngôn phải là người có thẩm quyền theo Nghị định 09/2017/NĐ-CP; việc cung cấp thông tin phải bảo đảm kịp thời, chính xác, minh bạch. Khi tiếp xúc báo chí, cần chuẩn bị kỹ lưỡng, nhất quán trong thông tin, cởi mở nhưng kiên định, đồng thời biết kiểm soát cảm xúc và lựa chọn ngôn từ phù hợp. Ông lưu ý: “Tránh phát ngôn rời rạc, bị động; thay vào đó, cần chủ động tạo dựng thông điệp tích cực, định hướng dư luận theo hướng xây dựng.”

Trong xử lý khủng hoảng truyền thông, ông Hiếu cho rằng cần phản ứng nhanh, đưa ra thông tin chính thống, tuyệt đối không biện minh hoặc đùn đẩy trách nhiệm. Song song, các cơ quan cần có cơ chế giám sát thông tin trên mạng xã hội và phối hợp chặt chẽ với báo chí chính thống để xử lý khủng hoảng tận gốc. Đại diện Cục Báo chí cũng khẳng định: “Truyền thông chính sách là nhiệm vụ của cơ quan hành chính nhà nước, không chỉ là việc của báo chí. Cần xây dựng bộ máy, ngân sách và kế hoạch truyền thông rõ ràng, cùng với bồi dưỡng đội ngũ chuyên trách”.

Ông Hoàng Ninh - Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số

Theo ông Hoàng Ninh – Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, chuyển đổi số trong ngành Công Thương không chỉ là xu hướng, mà là động lực chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. “Chúng ta đang sống trong giai đoạn chuyển mình sâu rộng, nơi khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã trở thành nền tảng phát triển bền vững,” ông nhấn mạnh.

Trong 9 tháng đầu năm 2025, Bộ Công Thương đã ban hành hơn 20 văn bản chỉ đạo và 3 kế hoạch tổng thể về chuyển đổi số. Riêng Kế hoạch thực hiện Nghị quyết 71/NQ-CP gồm 49 nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị. Bộ cũng thành lập Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số do Bộ trưởng làm Trưởng ban – một mô hình giúp chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt từ trung ương tới cơ sở. Dịch vụ công trực tuyến là điểm sáng rõ nét. Hiện Bộ cung cấp 267 dịch vụ trực tuyến, trong đó có 168 dịch vụ toàn trình, phục vụ hơn 160.000 tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân. Năm 2024, Bộ xử lý hơn 2 triệu hồ sơ trực tuyến; 9 tháng 2025 đạt gần 1,8 triệu hồ sơ, với tỷ lệ trực tuyến trên 99%. Thành tích này đưa Bộ Công Thương đứng đầu 17 bộ, ngành về chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Bộ cũng triển khai hiệu quả Cơ chế một cửa quốc gia và ASEAN, xử lý hơn 691.000 hồ sơ năm 2024 và 519.000 hồ sơ trong 9 tháng 2025. Đặc biệt, hơn 230.000 bộ Giấy chứng nhận xuất xứ mẫu D đã được trao đổi với các nước ASEAN, trở thành chứng từ điện tử đầu tiên của Việt Nam gửi ra quốc tế. Hạ tầng dữ liệu số cũng được đầu tư mạnh mẽ. Bộ đã công khai hơn 30 cơ sở dữ liệu chuyên ngành trên Cổng dữ liệu mở, kết nối với Bộ Tài chính, Bộ Công an, Văn phòng Chính phủ. Trung tâm dữ liệu mới được đưa vào vận hành, bảo đảm an toàn, hiện đại, phục vụ tốt nhu cầu xử lý thông tin ngày càng cao.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Về kinh tế số, Bộ đã triển khai Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2021–2025, tổ chức các chương trình đào tạo kỹ năng cho doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh và sinh viên, hướng tới 1 triệu lượt người thụ hưởng vào cuối năm 2025. Đồng thời, Bộ đang xây dựng dự thảo Luật Thương mại điện tử trình Quốc hội năm 2025 và Kế hoạch giai đoạn 2026–2030, hướng tới thương mại điện tử xanh, bền vững, phấn đấu 70% doanh nghiệp ứng dụng đến năm 2030.

Thách thức và nhiệm vụ trọng tâm

Không chỉ có cơ hội, ngành Công Thương cũng đối mặt thách thức an ninh mạng. Tại Hội nghị, Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân – Giám đốc Trung tâm Huấn luyện Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao cảnh báo: tấn công mạng có chủ đích (APT) gia tăng, tội phạm sử dụng AI, deepfake, ransomware; rủi ro lộ lọt dữ liệu do thói quen bảo mật yếu; khó khăn trong quản lý dữ liệu xuyên biên giới. Ngành Công Thương đặc biệt dễ bị tổn thương ở các lĩnh vực thương mại điện tử – thanh toán số, logistics, công nghiệp năng lượng và xuất nhập khẩu. Ông khuyến nghị, Bộ và doanh nghiệp cần xây dựng văn hóa an toàn thông tin, đào tạo định kỳ, áp dụng tiêu chuẩn bảo mật quốc tế, quản lý chặt chẽ chuỗi cung ứng số, phối hợp chặt với cơ quan chức năng và đầu tư công nghệ mới.

Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân – Giám đốc Trung tâm Huấn luyện Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao

Thông qua chương trình tập huấn, Bộ Công Thương kỳ vọng các đơn vị nâng cao năng lực phối hợp, chủ động trong phát ngôn, cung cấp thông tin và truyền thông chính sách, đảm bảo sự thống nhất trong mọi thông điệp truyền thông của ngành. Đây cũng là dịp để đội ngũ cán bộ cập nhật kiến thức mới, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, từ đó nâng cao hiệu quả tuyên truyền chủ trương, chính sách trong môi trường thông tin đa chiều. Bộ cũng kiến nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện cơ chế tài chính đặc thù, ưu tiên nguồn lực cho các dự án chuyển đổi số có tác động lan tỏa lớn. Đồng thời, tăng cường phối hợp với Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ để bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin khi kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia.

Nhìn tổng thể, những nỗ lực mạnh mẽ từ xây dựng chính phủ số, phát triển kinh tế số đến lan tỏa xã hội số đã khẳng định quyết tâm của Bộ Công Thương trong việc đi đầu thực hiện chuyển đổi số quốc gia. Chuyển đổi số không chỉ giúp Bộ Công Thương tối ưu hóa quản lý, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn, mà còn tạo động lực quan trọng để đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, góp phần khẳng định vị thế tiên phong của ngành trong sự nghiệp phát triển bền vững đất nước.

Nga Nguyễn